آموزش مراقبت و درمان زخم بستر

🩺 مراقبت و درمان زخم بستر (Pressure Ulcer)

#مطالب آموزشی پزشکی و سلامت

🔴 زخم بستر چیست؟

زخم بستر در اثر فشار طولانی مدت روی پوست ایجاد می‌شود و معمولاً روی نقاط استخوانی مثل دنبالچه، پاشنه، آرنج و باسن دیده می‌شود. (Apollo Hospitals)

⚠️ مراحل زخم بستر

🟢 مرحله 1 (خفیف)

• قرمزی یا تغییر رنگ پوست

• درد یا سوزش

• پوست هنوز سالم است
  👉 اگر در این مرحله اقدام شود، معمولاً کاملاً قابل برگشت است. (Apollo Hospitals)

🟡 مرحله 2

• زخم سطحی

• تاول یا خراش پوست

🟠 مرحله 3

• زخم عمیق

• درگیری بافت زیر پوست

🔴 مرحله 4 (شدید)

• آسیب عضله یا حتی استخوان

• خطر عفونت شدید

🟢 اصول مهم درمان زخم بستر

✅ 1. برداشتن فشار از محل زخم

مهم‌ترین اصل درمان است.

• تغییر وضعیت بیمار هر حدود 2 ساعت می‌تواند خطر ایجاد زخم را کاهش دهد. 

• در برخی راهنماها تغییر وضعیت هر 2 تا 3 ساعت توصیه شده است. 

✅ 2. تمیز نگه داشتن زخم

• شستشو با سرم نرمال سالین

• خشک نگه داشتن اطراف زخم

• جلوگیری از آلودگی

✅ 3. استفاده از پانسمان مناسب

مثل:

• فوم

• پانسمان سیلیکونی

• پانسمان چندلایه (برای ساکروم و پاشنه توصیه شده) 

✅ 4. تغذیه مناسب

بسیار مهم برای ترمیم:

• پروتئین

• ویتامین C

• روی

• آب کافی

✅ 5. افزایش تحرک بیمار

• تمرین حرکتی

• فیزیوتراپی

• نشستن یا راه رفتن در صورت امکان

🏠 مراقبت خانگی زخم بستر (کاربردی)

روزانه:

✔ بررسی پوست
✔ خشک و تمیز نگه داشتن بدن
✔ تعویض پوشک سریع
✔ ماساژ اطراف زخم (نه روی زخم)

وسایل کمکی مفید:

• تشک مواج

• بالش زیر ساق پا (برای برداشتن فشار از پاشنه) 

🚨 چه زمانی باید سریع به پزشک مراجعه کرد؟

❌ بوی بد زخم
❌ ترشح چرکی
❌ تب
❌ سیاه شدن بافت
❌ افزایش درد

❌ اشتباهات رایج

⛔ ماساژ مستقیم روی زخم
⛔ استفاده خودسرانه آنتی‌بیوتیک
⛔ خشک نگه داشتن بیش از حد زخم بدون پانسمان
⛔ فشار دادن زخم

⭐ نکته خیلی مهم

زخم بستر با:
👉 کاهش فشار
👉 پانسمان مناسب
👉 مراقبت پوستی
👉 تغذیه خوب
قابل کنترل و حتی درمان است.